Raczkowanie w dawnym rękodziele

Dziś troszkę na przekór ostatnim wpisom. Nie będzie ani wiosny, ani jajek. Będzie za to kilka rzeczy, które robiłam już od jakiegoś czasu. Ci z Was, którzy już mnie troszeczkę poznali z pewnością wiedzą o moim zamiłowaniu do wszystkiego, co etno, co słowiańskie, wikińskie, czy celtyckie, generalnie wczesnośredniowieczne. Ogromnie interesuje mnie antropologia kultury, życie codzienne nie tylko we wczesnym średniowieczu, ale i w czasach przedchrześcijańskich, wierzenia różnych ludów. Nie chcę się wdawać w szczegóły, by Was nie zanudzić. W każdym razie lubię czasami podjąć próbę odtworzenia czegoś, poznać proces tworzenia. Oczywiście szyjąc np. pochwę na nóż nie zabiję najpierw zwierzęcia, nie wyprawię jego skóry i nie przystąpię na końcu do wykroju i szycia. Kiedy tkam krajkę, nie napadnę na żadną owcę, by ją oskubać z runa i uprząść nić, z której powstanie przepaska. Choć nie zaprzeczam, że byłoby to niezwykle emocjonujące doświadczenie. Swoją drogą zdarzyło mi się robić przędzę z wyczesanego już runa. Na szczęście skór nie wyprawiałam. Ale teraz już pokażę Wam, co udało mi się zrobić. 

Zacznę od krajek. W pięknych, zamierzchłych zdaje się czasach, kiedy bawiłam się odtwórstwem historycznym i jeździłam po różnych imprezach rekonstruktorskich, z zazdrością obserwowałam u słowiańskich i wikińskich dziewczyn piękne, kolorowe krajki - taśmy o przeróżnych wzorach tkane na tabliczkach lub bardku. Nigdy nie miałam dość samozaparcia i wiary we własne umiejętności, by choćby podjąć próbę stworzenia czegoś takiego. Życie jest jednak stanowczo zbyt krótkie na takie wątpliwości, więc w ubiegłym roku przeczesałam Internet w poszukiwaniu toturiali. Poprosiłam też Męża, by zrobił mi tabliczki. Już wkrótce na mojej półce pojawiło się kilkanaście kwadratów z czterema dziurami. No i klops. Znowu zwątpiłam, czy dam radę. Dopiero w tym roku, w styczniu, postanowiłam, że raz kozie śmierć. Znowu sięgnęłam po instrukcje i z wielkim trudem (bo chyba jednak jestem na to za głupia), zrobiłam dwie krajki. Najgorsza część, to nanizanie wszystkich nitek w odpowiedniej kolejności. Potem idzie już zdecydowanie łatwiej. Trzeba tylko pamiętać, w którą stronę mamy obracać tabliczki i ile razy. Dla ułatwienia obkleiłam boki tabliczek kolorowymi washi-tapes (z pewnością wynalazek średniowieczny). Oczywiście to dopiero początek mojej przygody z krajkami. Przecież nie od razu Rzym zbudowano. Praktyka czyni mistrza i takie tam...

Także w ubiegłym roku zainteresowałam się zielarstwem. Miałam już idealny nóż, który służył mi do ścinania roślin. Ale nie miałam nic, w czym mogłabym go bezpiecznie nosić. W końcu należę do osób, które potrafią się przewrócić o własne nogi, a w połączeniu z odkrytym ostrzem nie wróżyło to nic dobrego... Z kawałków skóry, które zostały nam po naszej celtyckiej przygodzie wykroiłam i uszyłam pochwę na nóż. W życiu bym tego nie pokazała mojemu Koledze, którego miałam okazję obserwować przy pracy. Jego wyroby ze skóry noszą dziś rekonstruktorzy w całej Europie. Coś tam zapamiętałam, np. to, że trzeba woskować nić, którą się szyje. Powstało moje osobiste etui, jakbyśmy je dziś nazwali. 

Na koniec chciałam Wam pokazać coś z innej beczki. Łapacz snów wpisuje się odrobinę w charakter dzisiejszego posta, więc co tam. Daleko mu jednak do indiańskich talizmanów. Powstała tu jego, że tak powiem, komercyjna, popkulturowa wersja, jakich pełno ostatnio wszędzie. To prezent dla dobrej Koleżanki, więc kolor dobrałam tak, by ozdoba pasowała do jej pokoju. 

I to już chyba wszystko na dziś. Piszę tego posta już od godziny. Mogłam wstawić zdjęcia i kilka słów o tym, co jest czym. Ciężko mi bowiem pisać akurat o tym aspekcie moich zainteresowań. Po prostu to dużo bardziej... osobiste, niż np. szydełkowanie. Mam nadzieję, że choć odrobinę Was zainteresowałam czymś nowym i że zrozumiecie chaos wypowiedzi. Miłego weekendu Wam życzę! 

O hafcie inaczej

Dziś nie będzie o rękodziele. Przynajmniej nie o moim. A w sumie to o samym dziele, bez „ręko-”. Wczoraj miałam bowiem przyjemność uczestniczyć w cyklicznej imprezie organizowanej w naszym mieście – Kaliszobraniu. Na szczęście zgodziła się ze mną pójść moja koleżanka z pracy, Ola, za co jestem jej ogromnie wdzięczna. Ona jest bowiem weteranką takich spotkań, a ja, no cóż, jestem totalnym żółtodziobem…

 Tematyka imprezy bardzo mnie zainteresowała z powodów, o których kiedyś Wam może opowiem (póki co - TOP SECRET). Program przewidywał odwiedziny w Kaliskiej Fabryce Firanek i Koronek Haft. Jest to jedna z największych firm w Europie specjalizująca się w wyrobach hafciarskich i dziewiarskich. Nie będę Wam opowiadać o historii firmy, choć ta jest bardzo bogata i sięga wiele dziesięcioleci wstecz. Chciałam za to pokazać kilka zdjęć. Nie są one zachwycające, bo robiłam je telefonem, ale urok swój mają, jak całe tamto fantastyczne miejsce. Zapraszam na subiektywną wycieczkę.

Poza tym, czy wiedzieliście, że jedna, około 300-metrowa bela firany tkana jest w ciągu około 24 godzin? Niczym pająk, maszyna splata ze sobą ponad 5100 nitek z niebywałą wręcz prędkością i precyzją. Byłam oczarowana! Mam nadzieję, że i Was zaciekawiłam, choć troszeczkę.

Historycznie, rekonstruktorsko

Macie tak czasem, że jedno wydarzenie powoduje cały ciąg następnych? Ja mam tak ostatnio. Jeszcze we wakacje wzięło mnie strasznie, żeby jechać na Festyn Archeologiczny do Biskupina. Pisałam Wam z pewnością, że kiedyś zajmowaliśmy się z Mężem rekonstrukcją historyczną – odtwarzaliśmy Celtów z V wieku. Dziewięć lat temu byliśmy na festynie jako pomocnicy naszych przyjaciół - Wikikingów, czyli generalnie widzieliśmy tą całą imprezę od drugiej strony. Relację z naszego ostatniego tam pobytu już pokazywałam. Nie chcę się powtarzać. Wizyta ta spowodowała lawinę wspomnień, nie ma co się oszukiwać, jednego z najcudowniejszych okresów w moim życiu (choć – znowu się nie oszukujmy, od kiedy jestem z moim Mężem, to te „cudowne okresy” zdarzają się co chwila). Wtedy jednak było wyjątkowo – byliśmy jeszcze na studiach, totalnie beztroscy, uczący się siebie nawzajem. I były imprezy historyczne – festiwal w Ogrodzieńcu, Grunwald, Gniezno, Biskupin, Wrocław… Pamiętam, jak w Ogrodzieńcu siedzieliśmy przy ognisku do białego rana pijąc śliwowicę z Czechami. Albo jak na Grunwaldzie myłam włosy przy takich zbiorowych umywalkach ustawionych w polu. Heh, albo jak we Wrocławiu nie myłam się wcale przez trzy dni (Nobel dla tego, kto wynalazł nawilżane chusteczki!). Poza ty, była to niesamowita okazja do tego, by spotkać nowych ludzi, wymienić się wiedzą, doświadczeniami. Szczerze mówiąc nigdy, ani wcześniej, ani później, nie spotkałam tak wielu osób, dla których pasja stałaby się sposobem na życie. Ale do czego zmierzam – chciałam dziś pokazać mój strój, który zakładałam przeobrażając się w celtycką dziewczynę. Podstawowym elementem była suknia. Swoją pierwszą ozdobiłam haftami. Ten pokrywający dół ma prawie dwa metry długości! To jeden z moich pierwszych haftów ever. Potem były jeszcze dwie suknie – niebieska (letnia) oraz biała, wełniana z brązowymi klinami (zimowa, zagubiona przy którejś z przeprowadzek). Dorobiłam się też fartucha (widoczny na jednym ze zdjęć). Na jego uszycie potrzebowałam bardzo dużo lnu, który z czasem posłużył mi do zrobienia całej masy zawieszek i innych przydasiów. Były też skórzane buty, które uszył mój Mąż (również zagubione). Całości dopełniała biżuteria – wykonane przez zaprzyjaźnionego kowala żelazne fibule (to te okrągłe) i zapinki oraz sznur szklanych paciorków i bursztynów. W pasie przewiązywałam się plecionym powrozem, do którego przytwierdzałam sakiewkę i mały nożyk. Kiedy robiło się chłodniej, na plecy narzucałam kraciasty koc. Do naszego ekwipunku należały też gliniane kubki, drewniana misa i łyżka (wydłubana przez Męża) oraz piękne noże zrobione również przez kumpla – kowala.

Haft na torbie, jeden z pierwszych moich haftów

Hafty na sukni

Suknia "letnia"

Haft na sukni letniej

Zapinka i korale przy sukni letniej

od góry i od lewej: fibule, sprzączka od pasa męskiego, nożyk,
na dole: brosze, przęślik (?), czyli kamień z dziurką znaleziony w polu :)

Od lewej:  korale do sukni letniej, bursztyny, paciorki szklane

Od góry: róg (a właściwie parostek, jeśli należy do sarny [dzięki Kyrios!],
w rodzinie od zarania dziejów),noże oprawione w róg, łyżka drewniana

Sakiewki

Sakiewki

Torques

Wszystko oczywiście staraliśmy się robić w oparciu o źródła pisane i archeologiczne. Cudownie było siedzieć wieczorami przy ognisku, popijać miód i prowadzić niekończące się konwersacje… Nie da się tego opisać po prostu.

Ostatni raz swoją suknię włożyłam przy okazji Festiwalu Słowian i Wikingów na Wolinie. Pojechałam tam nie jako rekonstruktor, a po prostu jako studentka pomagająca przy będącej częścią tej imprezy konferencji naukowej. W sukni biegało mi się o wiele wygodniej, niż w białej bluzce i spodniach w kant. Było to siedem lat temu. Dziś włożyłam ją ponownie, specjalnie po to, by zrobić fotkę do tego posta.

C'est moi, Ogrodzieniec 2005 r., fot: K.K. (siostra ma)

A to już ja obecnie. Niech Was nie zwiedzie tusza ma -
nie zdjęłam spod spodu bluzki :D
fot: Mr. Bluszcz

Naturalną konsekwencją tych wszystkich wspomnień było sięgnięcie do rewelacyjnego serialu Wikingowie. Aż się sobie dziwię, że dopiero teraz go obejrzałam. A zrobiłam to w ciągu zaledwie 4 dni (dwa sezony, łącznie 19 odcinków po około 45 min.). Kiedy? Jak Łucja spała w dzień i kiedy kładła się spać wieczorem. Z całą odpowiedzialnością mogę polecić Wam ten serial. Jest genialny. Szczerze mówiąc, chyba podobał mi się nawet bardziej, niż Gra o tron. Fabuły nie zdradzam, kto chce, ten zobaczy.

I na tym już kończę moje historyczno-rekonstruktorskie wywody,  które jednak mają co nieco wspólnego z rękodziełem. Mam nadzieję, że choć kilkoro z Was dotrwało do końca. Może ktoś się nawet tym zainteresował? Ja jednak musiałam się tym z Wami podzielić, bo to ważny dla mnie temat. Dziękuję wytrwałym i miłego tygodnia życzę!

Angielski pacjent

Jako, że jesteśmy świeżo po Walentynkach, przedstawiam Wam dziś mojego Kochanka, który w ciągu kilku ostatnich dni skradł mi serce. Całkowicie i nieodwołalnie.

Jest to stary wiktoriański album na zdjęcia z 37 rewelacyjnymi fotkami. Każdą wolną chwilę poświęciłam na próbach umieszczenia tego cacuszka w czasoprzestrzeni historycznej. Pewnie nie wszystkie z Was wiedzą, że jestem z wykształcenia archiwistą i historykiem wojskowości. Tak, tak, wojskowości, nie ważne (znaczy się bardzo ważne, ale nie w tym przypadku). Stąd, kiedy zobaczyłam album, od razu obudził się mój badawczy umysł – po prostu nie mogłam inaczej!  Mój Skarb przybył do mnie zza Kanału La Manche w ubiegły piątek. Nie wiem, jak poprzedni właściciel mógł się go pozbyć i potraktować tak okrutnie... Niczym zbity pies wędrował sobie mój album, aż natrafił na moją Mamę. A ona, wiedząc jaką radość sprawi mi posiadanie takiego uduchowionego przedmiotu postanowiła mi go czym prędzej wysłać. Kiedy wreszcie mogłam go pogłaskać i przytulić, miałam łzy w oczach (taki archiwistyczny fetysz mam chyba – stare książki i dokumenty tak na mnie działają). Od razu podkleiłam mu grzbiecik i wyczyściłam okładkę preparatem do czyszczenia skóry, zajęłam się najtroskliwiej, jak umiałam (stąd tytuł posta).  

Niestety nic nie da się poradzić na plamy wewnątrz albumu, ale mnie one wcale nie przeszkadzają. Album na oko pochodzi z końca XIX wieku. Nie byłabym jednak sobą, gdybym nie przeprowadziła małego reaserchu. Na podstawie zebranych informacji udało mi się naskrobać coś na kształt małego artykuliku. Osobom, które nie lubią historycznego bełkotu odradzam dalsze czytanie i przejście do oglądania fotek, ale mam też nadzieję, że niektórym się te kilka informacji przyda. No dobra, może nie przyda, ale przynajmniej może kogoś to zainteresuje. Miłej lektury i miłego oglądania.

Wiktoriański album na zdjęcia.

            Mówi się, że każda szanująca się wiktoriańska rodzina miała album na zdjęcia. Podejrzewam, że to tylko kolejny ze stereotypów dotyczący tamtej epoki. Prawdą jest jednak, że fotografia, która upowszechniła się w drugiej połowie XIX w. szybko stała się produktem „must have” w konserwatywnej i podporządkowanej konwenansom społeczności. Forma albumu przypomina nieco biblię. Powodem tego jest fakt, że bardzo często Pismo Święte, a w zasadzie jego okładka, było miejscem, gdzie spisywano wszelkie dane genealogiczne danej rodziny. Uzupełnieniem tych informacji były fotografie. Nie dziwi więc fakt, że porównanie do biblii oraz przywiązanie do wartości rodzinnych sprawiły, że przedmiot służący przechowywaniu zdjęć zyskał tak zdobną szatę.  Także sposób zamieszczania odbitek był określony (niezmienne umiłowanie do podporządkowywania się wszelkim zasadom i tu jest widoczne). Starano się zatem zawsze umieszczać na jednej stronie mężów i żony, ale też rodzeństwo. Dzięki temu dużo łatwiej dziś ustalić stopień pokrewieństwa danych osób, choćby i tylko na podstawie zdjęć właśnie.

            Prezentowany poniżej album, pochodzi prawdopodobnie z lat 1870-1890. Można to stwierdzić na podstawie wykorzystanych materiałów, rozmiaru, czy formatu zdjęć. Okładka albumu wykonana jest ze skóry zdobionej pięknymi tłoczeniami oraz dziś już niestety  niekompletną klamrą (zdarzały się także podwójne zapięcia). Każda z 14 kart jest złocona na brzegach i posiada ramkę w tymże kolorze. Na wielu stronach umieszczone są barwne ilustracje, w romantycznym stylu wpisującym się w estetykę epoki. Na każdej karcie jest miejsce na umieszczenie jednej lub dwóch fotografii, w zależności od rodzaju. Można w nim było umieszczać zdjęcia carte de visite oraz w formacie gabinetowym. Na tej podstawie można sądzić, że album został wytworzony po 1870 r., gdyż wcześniej format gabinetowy fotografii  nie był stosowany. W datowaniu albumu pomagają także jego wymiary – 18 x 22 x 5,5 cm, najbardziej charakterystyczne dla lat 70-tych XIX w. (opracowano na podstawie strony www.rogerco.freeserve.co.uk)

            Ustalenie dat powstania zdjęć należy już do zadań trudniejszych. W tym przypadku pomocne są informacje takie jak: nazwisko i adres  fotografa (często umieszczane na rewersie fotografii lub na ozdobnym obramowaniu), wszystko, co dotyczy osoby fotografowanej, a więc sposób uczesania, ubiór, rekwizyty studyjne. Kluczowy może okazać się format zdjęć (jak w przypadku prezentowanego albumu) oraz ich konstrukcja – grafika, typografia, rozmiar i kolor zastosowanych czcionek. Nierzadko pomocna okazuje się informacja o producencie samych kart, czy o drukarni. Praktycznie każda wiadomość, którą uda nam się wyczytać ze zdjęcia może okazać się przydatna w ustalaniu czasu i miejsca jego powstania. (opracowano na podstawie stron: www.cartedevisite.co.uk, www.victorianphotogaphers.co.uk)

            W przypadku naszego albumu mamy do czynienia z dwoma rodzajami zdjęć. Były to, jak wspominałam wyżej, carte de visite oraz fotografie gabinetowe. Pierwsze w nich opatentował w Paryżu Andrè Adolphe Eugène Disdèri w 1854 roku. Fotografia ta miała najczęściej format 6 x 9 cm i była przyklejona do kartonika. Zazwyczaj prezentowano na nim jedną osobę, ale zdarzało się też, że do takiego zdjęcia pozowała cała rodzina. Zastosowana technika znacznie zmniejszyła koszty wytwarzania fotografii, co przyczyniło się do ich upowszechnienia. Moda na  carte de visite zaczęła zanikać pod koniec lat 60-tych XIX w. Do łask wkradł się format gabinetowy. Pojawił się on w 1866 roku. Odbitka była wykonywana na papierze albuminowym, przeważnie w formacie 16,5 x 11,5 cm. Najczęściej były to portrety studyjne. Wystający spod fotografii kartonik tworzył ramkę, na której drukowano czarną, czerwoną lub złotą obwódkę. Do końca 1890 r. stosowano karton biały, potem najczęściej spotyka się już barwne. Od połowy lat 90-tych XIX w. mniejszą uwagę przywiązywano także do formatu zdjęcia. Ten rodzaj odbitek zaniknął praktycznie do końca I wojny Światowej. (opracowano na dostawie strony: www.wikipedia.org)

            Prezentowany album zawiera 40 fotografii (3 brakuje), 26 z nich, to  carte de visite, pozostałe  14 to odbitki w formacie gabinetowym. Przedstawiają one głównie pojedyncze osoby, ale też całe rodziny. Oceniając podobieństwo, na przynajmniej dwóch zdjęciach znajduje się to samo małżeństwo, a fotografię wykonano w odstępie około 20 lat. Na podstawie strojów można domniemywać, że wszystkie zdjęcia zostały zrobione w drugiej połowie XIX wieku (bezpieczne ramy czasowe to 1854 – 1910), głównie na terenie Wielkiej Brytanii (Taunton, Alnwick, Exeter, Londyn, Bristol, Somerton, Paddington, Playmouth, Glastonbury, Cardiff), jednakże aż 8 z nich powstało w amerykańskich studiach fotograficznych, przeważnie w stanie Illinois.

            Niestety ani na okładce albumu, ani na odwrocie zdjęć nie ma praktycznie informacji, które mogłyby ułatwić identyfikację rodziny. Jedynie na dwóch fotografiach widnieje dopisane nazwisko Dolman (raz jest to L.Dolman, w drugim przypadku Mr. Dolman). Na rewersie owalnego zdjęcia dziecka ktoś napisał dedykację „dla cioci Bess”. Idąc tym tropem oraz łącząc powyższe fakty z informacją o miejscu wykonania jednego ze  zdjęć z nazwiskiem (Bristol), znalazłam rodzinę, która  mogłaby pasować do tej ze zdjęć. W spisie ludności bowiem z 1901 r. widnieje bowiem Elizabeth Dolman, lat 39, jej mąż, George (59), celnik oraz ich dzieci – Annie (19), barmanka, George (17) i Frank (15), obaj byli hydraulikami. Wątpliwym jest, że to właśnie osoby, których szukamy, ale miło było by sądzić, że nie są już anonimowi.

            Więcej szczęścia miałam szukając informacji o fotografach. Są to często pojedyncze fakty, jak data urodzenia, czy okres działania firmy, ale wszystko to potwierdza przyjęte w datowaniu zdjęć ramy czasowe.

Profesor Robert Hellis (1835 – 1895) był nie tylko fotografem. Organizował także seanse magiczne na przyjęciach, które wyglądały tak, jak przedstawiają to dziś klasyki kina – krąg ludzi trzymających się za ręce i siedzących wokół stołu. Podejrzewano, że błyski i odgłosy, które dało się zaobserwować podczas tych seansów były niczym więcej, jak tylko efektem działania urządzeń, które profesor posiadał w swoim studiu fotograficznym. (informacje na podstawie strony: www.pentaxk10dblog.blogspot.com). Studio przy 211 & 213 Regent St. w Westminster działało w latach 1891 – 1901. Prowadził je Wiliam Edward Morgan. Zmarł w Lewisham. (http://www.photolondon.org.uk/pages/details.asp?pid=3694).

Gilbert Lawrance Temple (1852 - …..), syn  Gilberta i Rebeki Temple. Przygodę z fotografią zaczął w 1870 r. W Beloit (Wisconsin), następnie, od 1974 roku, przez 7,5 roku prowadził studio fotograficzne wspólnie z człowiekiem o nazwisku Santee. Samodzielny zakład Temple otworzył dopiero w 1884 r.

(opracowano na podstawie: www.iagenweb.org/boards/clinton/biographies/index.cgi?read=28386)

„Arcade Photographic”, studio fotograficzne mieszczące się arkadach w Exeter. Znajduje się na liście sklepów z 1897 r. 

(opracowano na podstawie: www.exetermemories.co.uk/em/_streets/eastgatearcade.php)

Fredrick Southwell, ur. 1868 w Londynie. Studio na Battersea prowadził w latach 1893-1917.

(www.photolondon.org.uk/pages/details.asp?pid=7255)

M.V. Mower, studio przy Clarence Road miał w latach 1900 – 1902

Albert Edward Coe, ur. 1872 r., rozpoczął swoją karierę w studiu Sawyer & Bird. Po raz pierwszy pojawia się tam w 1891 r. Daty dotyczące firmy, to 1908-1916. (www.bellsite.id.au, http://www.early-photographers.org.uk/Nor%20C-D.html)

John Hawke, wiadomo, że w 1890 jego studio mieściło się już na 8 George St. w Playmouth.

(http://www.plymouthdata.info/Roads-Streets-George%20Street%201890.htm)

Seadle Brothers – Charles i Archibald Stewart,  studio przy 191 Brompton Road prowadzili w latach 1881-1930 (www.photolondon.org.uk/pages/details.asp?pid=6912)

A & G Taylor  - Station Approach, Bridgend 1910 , Market Square, Pontypridd 1895, 1899, 1901, 1910, 1914

Andrew  (1832 – 1909)

por. rewers na str. http://www.rogerco.pwp.blueyonder.co.uk/taylor/taylor.htm

Gearing, Charles Henry James & Sons, sudio przy 52 Regent Street, Westminster prowadzili w latach  1893 - 1909. (www.photolondon.org.uk/pages/details.asp?pid=3004)

Tylko dwie fotografie nie  zawierają informacji o studiu, w którym zostały wykonane. Godnym uwagi jest fakt, że żadnego ze zdjęć nie zrobiono w Reading,  czyli w miejscu odnalezienia. Świadczyć to może o tym, że przedmiot ten przechodził w ostatnich latach z rąk do rąk zupełnie przypadkowych osób – nabywców.  Przypadkowość mogłaby tłumaczyć fakt, że ktoś pozbył się albumu za bezcen. A może zawiózł go do Reading członek rodziny, dla którego fotografie były już tylko pamiątką po przodkach. To kolejna niewiadoma, na którą być może z czasem znajdę odpowiedź.

            Niezależnie jednak od czasu i miejsca powstania zdjęć, które zawiera ten wspaniały album, są one rewelacyjnym świadectwem minionych czasów oraz źródłem po poznania mody i obyczajowości epoki wiktoriańskiej.

Mam nadzieję, że nikogo nie zanudziłam i nikt nie usnął. Na pewno przyjemniejsze będzie oglądanie fotek. Tu na razie zdjęcia zdjęć, ale mam zamiar wszystkie zeskanować łącznie z rewersami (które są często ciekawsze niż same fotografie).

No i widzicie, moje biedne serce nie miało szans w starciu z tym pięknym albumem. Mam nadzieję, że mnie rozumiecie :)

Pozdrawiam cieplutko!